Dienstenrichtlijn en onevenredige handhaving

De uitspraak van de Afdeling van 19 december 2018 (ECLI:NL:RVS:2018:4173) heeft betrekking op een last onder dwangsom die is opgelegd aan Amsterdam Cheese Company, een winkel waarin Hollandse kaassoorten uit De Beemster worden verkocht. De gemeente beroept zich op een voorbereidingsbesluit dat is genomen en waarin een verbod als bedoeld in art. 3.7, lid 4 Wro is opgenomen. Op grond hiervan is het verboden om het gebruik van gronden en bouwwerken te wijzigen naar een vorm van detailhandel die zich richt op dagjesmensen en/of toeristen.

De exploitant betoogt dat dit gebruikswijzigingsverbod in strijd is met de Dienstenrichtlijn. De Afdeling volgt dit betoog niet. Het verbod maakt volgens de Afdeling geen onderscheid tussen bedrijven uit het binnen- en buitenland. De gemeente heeft het verbod noodzakelijk kunnen achten voor de leefbaarheid van de stad. Daarnaast is de aanpak van toeristenwinkels geschikt om een grotere diversiteit in het winkelaanbod te bereiken en gaat deze aanpak niet verder dan nodig is. Ook had de gemeente geen andere, minder ingrijpende maatregelen voorhanden om hetzelfde resultaat te bereiken. Daarmee vormt het vestigingsverbod een “gerechtvaardigde en evenredige beperking van het vrij verrichten van diensten”, aldus de Afdeling.

Uiteindelijk komt de Afdeling wel tot de conclusie dat de last onder dwangsom niet had kunnen worden opgelegd. Dit omdat de Cheese Company “onevenredig nadelige gevolgen” ondervindt van het verbod op nieuwe toeristenwinkels. De Cheese Company wordt volgens de Afdeling meer benadeeld dan andere ondernemers in het gebied. Daarbij speelt mee dat de Cheese Company al bezig was met het opstarten van de winkel voordat het verbod op nieuwe toeristenwinkels gold. Zo had de Cheese Company al een langlopend huurcontract gesloten, had zij al hoge kosten gemaakt en begon zij direct na de oplevering met een korte verbouwing. Verder was bij de gemeente bekend dat de Cheese Company werkte aan een nieuwe winkelvestiging. Onder deze omstandigheden had de gemeente het verbod op nieuwe toeristenwinkels voor dit filiaal van de Cheese Company niet mogen toepassen.
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Monique

[mc4wp_form id="1683"]